To praktyczny poradnik z 114 ćwiczeniami do pracy z dziećmi i młodzieżą w wieku 4–14 lat, wspierającymi rozwój kompetencji emocjonalno‑społecznych. Znajdziesz tu zestaw pomysłów do zajęć grupowych TUS oraz pracy indywidualnej. Ćwiczenia nie wymagają specjalnych materiałów – wystarczy to, co masz pod ręką. Nie zawiera gotowych kart pracy, bo stawia na kreatywność i dostosowanie do potrzeb uczestników. Skorzystaj z propozycji lub zmodyfikuj je pod swoją grupę.

Jak korzystać z poradnika

Materiał zaprojektowano tak, by dał Ci szybki dostęp do wielu różnorodnych aktywności. Nie jest podzielony na obszary tematyczne, dlatego warto przejrzeć całość i zaznaczyć propozycje, które najlepiej pasują do Twojej grupy lub pojedynczego uczestnika. Każde ćwiczenie możesz modyfikować: wydłużyć lub skrócić czas, uprościć instrukcję, zmienić liczbę uczestników czy potrzebne rekwizyty. Wybieraj te elementy, które aktualnie wspierają cele zajęć. Dzięki temu zbudujesz spójny przebieg spotkania bez układania planu od zera.

Podział na grupy wiekowe

Ćwiczenia zostały pogrupowane według wieku uczestników: 4–6, 7–9 oraz 10–14 lat. Taki układ pozwala szybko znaleźć odpowiednią propozycję i dopasować formę czy język poleceń do etapu rozwoju. W każdej z kategorii znajdują się aktywności o zróżnicowanym stopniu złożoności, dzięki czemu możesz reagować na bieżące potrzeby dzieci i młodzieży. Podział traktuj jako wskazówkę, a nie sztywną zasadę. Jeśli widzisz, że konkretne zadanie lepiej odpowie w innej grupie wiekowej, przenieś je i dostosuj, aby uzyskać najlepsze dopasowanie do odbiorców.

Materiały i przygotowanie

Zaproponowane działania korzystają z prostych zasobów dostępnych na co dzień w miejscu pracy. Dzięki temu nie musisz gromadzić specjalistycznych narzędzi, by wprowadzić ćwiczenia do harmonogramu. W publikacji nie ma gotowych kart pracy, ponieważ akcent położono na rozbudzanie kreatywności. Materiały przygotujesz samodzielnie przed zajęciami lub utworzysz je wspólnie z uczestnikami podczas spotkania. Takie rozwiązanie pozwala nadać aktywnościom indywidualny charakter i dopasować je do aktualnych celów oraz możliwości grupy lub pojedynczej osoby.

Praca grupowa i indywidualna

Propozycje zawarte w poradniku wywodzą się z doświadczeń pracy z grupami na zajęciach Treningu Umiejętności Społecznych. Wiele z nich można zastosować także w trakcie spotkań indywidualnych, dostosowując czas trwania i instrukcje do tempa jednej osoby. W praktyce oznacza to, że ten sam pomysł może posłużyć jako element pracy całego zespołu lub jako inspiracja do rozmowy i działania w duecie prowadzący–uczestnik. Dzięki temu łatwiej utrzymać spójność działań między sesjami grupowymi a indywidualnymi.

Swoboda wyboru zamiast sztywnych działów

Publikacja nie została podzielona na odrębne obszary tematyczne, dlatego najpierw warto zapoznać się ze wszystkimi propozycjami. Pozwoli Ci to wybrać te ćwiczenia, których akurat potrzebujesz, i ułożyć z nich zestaw pasujący do celów spotkania. Taka swoboda sprzyja dopasowaniu do realnych sytuacji w pracy z dziećmi i młodzieżą. Zamiast trzymać się jednego schematu, komponujesz aktywności zgodnie z tym, co dzieje się w grupie lub w relacji jeden na jeden. Dzięki temu zajęcia pozostają żywe i odpowiadają na bieżące potrzeby.